Giá trị văn hóa Ninh Bình là yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sức cuốn hút đặc biệt của vùng đất này. Không chỉ nổi tiếng với phong cảnh nên thơ, hữu tình, nơi đây còn chứa đựng đa dạng di sản văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc cùng nền ẩm thực hấp dẫn. Để biết chi tiết về những nét đẹp văn hóa này, bạn hãy xem ngay bài viết dưới đây.
Di sản văn hóa Ninh Bình
Ninh Bình là vùng đất cố đô có bề dày lịch sử và văn hóa, hội tụ đa dạng tài nguyên, di sản vật thể và phi vật thể mang đậm giá trị bản sắc dân tộc Việt Nam. Để đi sâu tìm hiểu văn hóa Ninh Bình, bạn hãy xem ngay dưới đây các di sản văn hóa đặc biệt tại vùng đất này nhé!
Di sản văn hóa vật thể Ninh Bình
Di sản văn hóa vật thể ở vùng đất cố đô vô cùng phong phú, bao gồm nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử… Dưới đây là những di sản văn hoá Ninh Bình mà bạn nên ghé thăm khi có dịp đến đây:
Quần thể danh thắng Tràng An
Tràng An đã được Chính phủ Việt Nam công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt năm 2012 và được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới năm 2014. Đây là khu di tích nổi tiếng với vẻ đẹp tựa một bức tranh sơn thủy hữu tình với các cảnh quan thiên nhiên như sông Ngô Đồng, hang Cả, hang Hai, hang Ba… Bên cạnh đó, Tràng An sở hữu rất nhiều công trình mang đậm màu sắc văn hóa, lịch sử, tâm linh Việt Nam như đền Thái Vi, chùa Bích Động…
Cố đô Hoa Lư
Cố đô Hoa Lư đã được xếp hạng Di tích cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2012. Đây chính là kinh đô đầu tiên của nhà nước Đại Cồ Việt, nơi ghi dấu sự nghiệp của 3 triều đại phong kiến lớn của nước ta ở thế kỷ X là Đinh, Tiền Lê và Lý. Hiện tại, cố đô còn lưu giữ rất nhiều bảo vật quốc gia quan trọng như cặp long sàng, cột kinh Phật…
Núi Non Nước
Núi Non Nước đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2019. Thuộc một trong “Tứ đại danh sơn” ở Ninh Bình, đây là nơi gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của đất nước. Trong thời kỳ Nhà nước Đại Cồ Việt, núi Non Nước chính là trạm tiền tiêu của kinh thành Hoa Lư xưa. Sau đó, núi là nơi hiệu triệu tinh thần đấu tranh chống thực dân, đế quốc xâm lược của dân tộc.
Chùa Bái Đính
Chùa Bái Đính là công trình đã được UNESCO công nhận và vinh danh là di sản văn hóa và thiên nhiên vào năm 2014. Ngôi chùa này đã dần trở thành điểm du lịch sinh thái, tâm linh nổi tiếng với 8 kỷ lục Việt Nam và Châu Á.
Nhà thờ đá Phát Diệm
Nhà thờ Công giáo Phát Diệm đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1988. Đây là quần thể di tích vô cùng độc đáo tại Ninh Bình khi có sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc phương Tây và kiến trúc đình chùa truyền thống của Việt Nam.
Di sản văn hóa phi vật thể ở Ninh Bình
Là mảnh đất có bề dày lịch sử, truyền thống và văn hóa, Ninh Bình cũng sở hữu nhiều di sản văn hóa phi vật thể đặc biệt. Vậy nên để khám phá trọn vẹn văn hóa Ninh Bình, bạn đừng bỏ qua những di sản phi vật thể dưới đây nhé!
Lễ hội Trường Yên
Lễ hội Trường Yên (hay còn gọi là lễ hội Hoa Lư) là sự kế tục, phát huy những tinh hoa văn hóa, lịch sử đẹp của dân tộc. Lễ hội Ninh Bình này diễn ra từ ngày 8 đến 10 tháng ba (âm lịch) hàng năm. Lễ hội này nhằm tưởng nhớ đến hai vị vua và các bậc khai quốc công thần của hai triều đại Đinh – Lê xưa.
Nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân
Nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân là di sản văn hóa Ninh Bình đã được xếp vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2019. Với niên đại 1000 năm, làng nghề Ninh Bình này đã góp phần giúp cố đô Hoa Lư trở thành “Kinh đô đá” với nhiều công trình kiến trúc bằng đá tinh xảo, ấn tượng.
Nghệ thuật trình diễn dân gian hát Xẩm
Hát Xẩm Ninh Bình là một loại hình nghệ thuật hát nói tiêu biểu cho văn hóa âm nhạc truyền thống Việt Nam. Với các ca từ độc đáo kết hợp cùng nhạc cụ truyền thống như đàn bầu, đàn nhị, trống cơm, thanh la…, hát Xẩm đã phản ánh một phần hiện thực đời sống xã hội quan trọng trong lịch sử dân tộc Việt Nam.
Lễ hội làng Bình Hải
Đây là di sản phi vật thể trong văn hóa Ninh Bình thể hiện nét đẹp truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam. Được tổ chức từ ngày mùng 10 đến mùng 12 tháng 2 âm lịch hằng năm, lễ hội tôn vinh những vị thánh như Ngọc Công, Tú Công, Đức Thánh Tam Giang…
Nghề Thêu ren Ninh Hải
Tương truyền, nghề thêu ren của xã Ninh Hải đã xuất hiện từ sớm, khoảng thời nhà Trần. Hiện nay, các sản phẩm thêu ren này được rất nhiều du khách yêu thích với các sản phẩm áo, khăn, tranh phong cảnh… có mẫu mã đa dạng, tinh tế.
Mo Mường
Mo Mường là một hoạt động tín ngưỡng vô cùng quan trọng, phản ánh triết lý nhân sinh rất riêng của đồng bào người Mường ở Ninh Bình. Đây là nghi lễ dân gian có tính thiêng, thường được sử dụng trong tang lễ hay nghi lễ cầu an lành, khỏe mạnh của người Mường.
Văn hoá ẩm thực Ninh Bình
Bên cạnh những di sản văn hóa đặc biệt, ẩm thực cũng là một nét đẹp trong văn hóa Ninh Bình mà bạn không nên bỏ lỡ. Nếu bạn chưa biết nên thưởng thức gì khi đến vùng đất cố đô thì có thể tham khảo một số đặc sản nổi tiếng thơm ngon, hấp dẫn dưới đây:
Thịt dê Ninh Bình
Các món chế biến từ thịt dê là đặc sản Ninh Bình được nhiều thực khách yêu thích. Dê Ninh Bình thường được chăn thả trên núi nên thịt dê rất săn chắc, ít mỡ và có hương thơm đặc trưng. Một số món ăn ngon miệng từ thịt dê là dê tái chanh, lẩu dê, dê nướng, dê hấp…
Rượu Lai Thành
Đây là thức rượu đặc sản của huyện Kim Sơn, có mùi rất thơm, màu trong và mang hương vị cay ngọt vô cùng hấp dẫn. Sở dĩ, rượu Lai Thành ngon là bởi được chưng cất từ nguồn nước tự nhiên, gạo nếp trồng tại vùng đất Kim Sơn màu mỡ và một công thức men đặc biệt của làng nghề.
Nem Yên Mạc
Nem chua Yên Mạc là món nem tiến vua nổi tiếng thơm ngon của xã Yên Mạc, Ninh Bình. Món nem này được làm từ thịt heo tươi, sạch, được thái mỏng đều, sau đó trộn với gia vị cho thật thấm và cuộn với lá chuối. Nem khi ăn sẽ có kết cấu tơi, rời, ăn kèm với rau thơm và nước mắm chanh tỏi, mang đến hương vị ngọt, cay đậm đà.
Mắm tép Gia Viễn
Với đặc điểm địa hình nhiều vùng chiêm trũng, Gia Viễn là làng nghề mắm tép đã mang đến thức mắm đậm đà, thơm ngon trứ danh. Mắm tép Gia Viễn được làm từ tép riu tươi, cho ra thành phẩm có màu đỏ đẹp mắt. Loại mắm này khi rang với thịt ba chỉ sẽ tạo một món ăn thơm ngon, hấp dẫn vô cùng.
Cơm cháy – nhất hưởng thiên kim
Nhất hưởng thiên kim (hay còn gọi là cơm cháy) là đặc sản Ninh Bình được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam ghi nhận là một trong những món ăn nổi tiếng của Việt Nam. Cơm cháy được làm từ gạo ngon sạch trồng tại Ninh Bình, được chiên giòn vàng đều và có mùi thơm hấp dẫn.
Tóm lại, nếu bạn đang lên kế hoạch khám phá văn hóa Ninh Bình thì đừng bỏ qua những khía cạnh như di sản văn hóa vật thể và phi vật thể cùng nền ẩm thực nơi đây. Là một vùng đất có bề dày lịch sử gắn liền với thời kỳ dựng nước và giữ nước oai hùng của nhiều triều đại phong kiến, Ninh Bình hứa hẹn mang đến bạn nhiều trải nghiệm văn hóa vô cùng thú vị nhất.
