Làng nghề Ninh Bình là nơi gìn giữ và lưu truyền những nét đẹp truyền thống từ xa xưa đến nay của cha ông ta. Các làng nghề này không chỉ là những địa điểm du lịch nổi tiếng, mà còn là nơi mang giá trị văn hóa sâu sắc. Vì vậy, trong bài viết dưới đây, bạn hãy cùng tìm hiểu những văn hóa, nghệ thuật và sự sáng tạo của các làng nghề này nhé!

Làng nghề thêu ren Văn Lâm

Làng nghề thêu ren Văn Lâm nằm trong quần thể Danh thắng Tam Cốc Bích Động, là một điểm đến độc đáo, hấp dẫn cho du khách. Làng nghề này mở ra cho bạn một cánh cửa đến thế giới đầy màu sắc cũng như sự tinh tế của nghề thêu ren.

Tại đây, du khách có cơ hội chiêm ngưỡng những tác phẩm thêu ren độc đáo. Từ tranh tường phong cảnh, hình ảnh động vật đến những chi tiết nhỏ như hoa lá và họa tiết trang trí. Bên cạnh đó, dưới sự hướng dẫn tận tâm của những nghệ nhân tài ba, bạn còn có thể tham gia vào hoạt động trải nghiệm  thêu ren.

Làng nghề này đã có hơn 700 năm lịch sử, là một phần không thể thiếu của cuộc sống và văn hóa của người dân trong làng. Theo truyền thuyết, trong thời kỳ nhà Trần, khi vua Trần rút lui về Ninh Bình để chống lại quân Mông Nguyên, công chúa Liễu Linh – vợ thái sư Trần Thủ Độ – đã dạy cho người dân nghề thêu ren cung đình. Từ đó, nghề thêu ren truyền thống đã được truyền lại từ đời này sang đời khác. Ngày nay, làng nghề thêu ren Văn Lâm vẫn đang tồn tại và phát triển mạnh mẽ.

Sau hàng trăm năm phát triển, người dân làng nghề truyền thống ở Ninh Bình này vẫn giữ gìn và phát triển nghề thêu một cách trọn vẹn. Đến năm 2006, làng nghề này chính thức được tỉnh Ninh Bình công nhận và đến năm 2007 được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam công nhận là một trong 12 làng nghề tiêu biểu của cả nước.

Làng nghề chạm khắc đá Ninh Vân

Làng nghề chạm khắc đá Ninh Vân cũng là một trong những làng nghề truyền thống Ninh Bình lâu đời, với truyền thống lâu đời và sự tinh xảo trong kỹ thuật chạm khắc đá. Làng nghề này mang trong mình nét độc đáo khác biệt so với các làng đá khác.

Nơi đây mang đến những sản phẩm đá mỹ nghệ được chế tác tinh xảo trên các kiến trúc như đình, chùa, lăng mộ, tượng đài, phù điêu cùng nhiều công trình khác. Những công trình đá tinh xảo và độc đáo tại làng đã tạo nên một không gian văn hóa đậm chất truyền thống nghệ thuật.

Làng nghề ra đời từ hơn 400 năm lịch sử, là nơi hội tụ những người nghệ nhân theo chân Vua Lý Thái Tổ an cư, lập nghiệp tại Ninh Bình. Từ đó, những người thợ này đã cùng nhau tạo nên làng nghề chạm khắc đá Ninh Vân. Và từ thời vua Đinh Tiên Hoàng, Tiền Lê, Ninh Vân được biết đến là nơi làm tượng đá nổi tiếng cho Kinh thành cũng như các đền chùa ở Hoa Lư. 

Hiện nay, tại đây đang có khoảng 80 doanh nghiệp và 600 tổ hợp sản xuất trong lĩnh vực này. Đồng thời, có 10 làng trong xã Ninh Vân đã được công nhận là làng nghề truyền thống, ghi nhận sự đóng góp, phát triển của người dân trong việc bảo tồn và phát triển nghề chạm khắc đá.

Làng gốm Bồ Bát

Làng gốm Bồ Bát là một điểm đến độc đáo tại xã Yên Thành, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, nằm ở vùng miền núi phía Tây Nam. Nơi đây là nguồn gốc của làng gốm Bát Tràng hiện đại, tồn tại từ thời kỳ sơ khai và được biết đến với nghề gốm sứ đặc biệt.

Làng nghề đã có hơn 3500 tuổi, từ thời vua Lý Công Uẩn chuyển đô từ Hoa Lư đến Thăng Long, các nghệ nhân tài ba từ làng gốm Bồ Bát cũng theo triều đình về đây để sản xuất gốm sứ. Tuy nhiên, sau khi các nghệ nhân giỏi rời làng Bồ Bát, nghề gốm ở đây trở nên ít người thực hiện, và theo thời gian, nghề gốm Bồ Bát đã bị lãng quên, mai một.

Nhưng nhờ vào sự tìm hiểu và nỗ lực của nghệ nhân Phạm Văn Vang, con trai đất Bạch Liên, làng gốm Bồ Bát đã được phục dựng và nghề gốm cổ đã được tái sinh. Trải qua những năm tháng chông gai, gốm Bồ Bát hiện nay không chỉ nổi danh trong cả nước mà còn được xuất khẩu sang các thị trường như Mỹ, Nhật Bản.

Làng nghề mỹ nghệ cói Kim Sơn

Làng nghề mỹ nghệ cói Kim Sơn là điểm đến đặc biệt, nơi du khách có thể chiêm ngưỡng những tác phẩm cói tuyệt đẹp và tìm hiểu sâu hơn về quá trình sáng tạo của người thợ. Đến đây, bạn sẽ cảm nhận được tình yêu, tâm huyết mà người dân địa phương dành cho nghề dệt cói.

Theo các cụ già sinh sống tại vùng đất mở Kim Sơn, vào năm 1829, doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ đã khai hoang vùng đất hoang hóa ven biển này theo lệnh của vua Minh Mạng. Ông đặt tên cho nơi này là Kim Sơn và tên gọi này đã được truyền tụng qua hàng thế kỷ. Ông cũng là người đã nhận ra tiềm năng thực sự của nghề làm cói tại đây, biến Kim Sơn thành một làng nghề nổi tiếng cả nước. 

Đến ngày nay, sản phẩm mỹ nghệ cói Kim Sơn đã được xuất khẩu đến nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.

Làng nghề mộc Phúc Lộc Ninh Bình

Làng nghề mộc Phúc Lộc là một trong những làng nghề Ninh Bình truyền thống đặc biệt chuyên về sản xuất các sản phẩm gia dụng và mỹ nghệ từ gỗ. Nơi đây là một trong 50 làng nghề truyền thống tiêu biểu nhất Việt Nam, nơi đã truyền đạt và phát triển nghề mộc theo truyền thống từ cha truyền con nối.

Làng nghề ra đời từ thời xa xưa, được sáng lập bởi các nghệ nhân Phúc Lộc với những tác phẩm gỗ tinh xảo trong nhà thờ, chùa, đền, đình,… Mặc dù công đoạn đục, đẽo, bào đều được làm thủ công, nhưng với tài năng hoa mỹ, nghề mộc tại Phúc Lộc đã ngày càng phát triển và lan rộng.

Ngày nay, bên cạnh những công trình đặc biệt, làng nghề mộc Phúc Lộc còn sản xuất các mặt hàng dân dụng như giường, tủ, bàn, ghế, sa lông, cửa… Sản phẩm của làng nghề mộc Phúc Lộc mang một vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy tinh tế, có nét đặc sắc riêng. Đó cũng là lý do giúp làng nghề tồn tại và phát triển đến ngày nay. 

Làng nghề đan cót Vân Long

Vân Long là một trong những làng nghề đan cót lâu đời của Ninh Bình mà bạn nên ghé thăm. Đây là nơi nghề đan cót được truyền nối từ đời này sang đời khác trong mỗi gia đình, tạo nên một công việc, một nét đẹp trong văn hóa của người Việt Nam. 

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, khi bà con Vân Long phải di tản khắp nơi, nghề đan cót đã trở thành miếng cơm giúp mọi người trong cuộc sống khó khăn. Đến ngày nay, dù khoa học công nghệ phát triển, nghề đan cót tại Vân Long vẫn được duy trì và phát triển hơn bao giờ hết.

Nghề đan cót đảm bảo công việc ổn định, mang đến nguồn thu nhất định cho bà con nơi đây. Vì vậy, đến Ninh Bình, bạn hãy ghé thăm làng Vân Long. Nơi đây không chỉ nổi tiếng với vẻ đẹp thiên nhiên mà còn là nơi gắn kết các thế hệ trong công việc đan cót, tạo nên một cộng đồng văn hóa độc đáo và đáng tự hào.

Ninh Bình không chỉ là một điểm đến du lịch với cảnh quan thiên nhiên lộng lẫy, mà còn là một kho tàng văn hóa sống động. Những làng nghề Ninh Bình này là những bảo vật văn hóa, là những điểm đến đặc biệt để khám phá. Hy vọng với những địa điểm mà chúng tôi gợi ý trên, bạn sẽ có những trải nghiệm đáng nhớ hơn khi đến với Ninh Bình.